Henk Jan komt voor de derde keer de Bloeikas binnen, een man van tegen de vijftig, woonachtig in Groningen, echtgenoot en vader van drie tieners. Hij werkt bij een landelijk opererend leverancier van bouwmaterialen als account manager.
Tijdens de eerste twee sessies ontstaat het beeld van een aardige vent, goed voor zijn klanten, goed voor zijn collega’s en goed voor zijn eigen gezin. En prioriteit ook in die volgorde..
A: Hoe is het nu?
HJ: Ik voel me rustiger en krijg dat ook terug van mijn gezin.
A: Mooi! Wat was ook alweer het probleem?
HJ: Druk, tijdsdruk en prioriteiten op de verkeerde plaats..
A: Dat lijkt me geen probleem, iemand moet het toch doen…je kunt jouw klanten niet laten zakken toch? Die rekenen op jou!
HJ: Precies!
A: Dus ik zeg: Ga zo door! Wat is het probleem?
HJ: Nou, ik heb teveel werk, dus..
A: Je doet je werk gewoon te goed, jij helpt zoveel klanten en maakt zoveel offertes dat ze nog meer bouwmaterialen bij jou willen kopen! Klanten blij, jouw baas heel blij…wat is het probleem?
HJ: [trots] Ja, hij is zeker blij, het bedrijf loopt heel goed, we verdienen veel geld.
A: Precies! Ga zo door Henk Jan! Een nadeel is natuurlijk wel dat jij vroeg komt te overlijden, door stress, druk en wellicht hartaanval ofzo. Ik zie de grafsteen al helemaal voor me: Hier rust HJ, we konden altijd op hem rekenen, als dank schenken we hem deze grafsteen. Al jouw klanten!
HJ: [schiet in de lach] Nou zo’n vaart zal het niet lopen..
A: [komt dichterbij, op samenzweerderige toon] Slavernij is toch afgeschaft?
HJ: [verbaasd] Huh, hoe bedoel je..
A: [begint fluisterend] Heb je dat gemist ofzo? Je hebt zitten slapen volgens mij. Heb je ook nog kettingen aan je voeten? [luider] Jij bent gewoon een moderne slaaf! Weet je wel op zo’n schip, ze lieten je eerst een teringeind roeien, degenen die het overleefden werden verkocht en aan het werk gezet in plantages. Ik zie jouw baas al staan, met zo’n grote trommel geeft hij het ritme aan [A begint te roeien] en jij maar peddelen. Sneller trommelen. Kettingen aan je voeten, zwetend als een otter, nauwelijks te eten en te drinken. [luider] Je komt aan op de markt, er staan allemaal klanten en hij verkoopt je aan de hoogste bieder….JIJ BENT EEN SLAAF! En jij hebt nog geluk, als je doodgaat regelen ze in ieder geval nog een mooie steen voor je, dus blijkbaar ben je een hele goeie, de meest flikkeren ze gewoon in een massagraf…Ga zo door Henk Jan!… [tik op knie] wat kost jij eigenlijk? Kan ik je niet kopen? [leunt achterover en vouwt handen, kijkt verwachtingsvol]
HJ is stil, hij kijkt vol ongeloof…hij pruttelt een beetje, komt niet tot een zin, zijn gelaat weet het ook ff niet, glimlach, toch niet, boos, ook niet…huh?
HJ: Ja, uh, zo is het natuurlijk niet, tenminste niet helemaal…maar..
A: [lacht] En daar is niets mis mee HJ! Een goede slaaf is veel waard….voor zijn baas en klanten. Dus, wat is het probleem?
HJ: Jezus man…zo voelt het echt! Ik wordt helemaal geleefd door die lui. En het maffe is….ik doe het natuurlijk helemaal zelf!
A: Zeg dat nog eens?
HJ: Ik..Doe..Het..He-le-maal..Zelf!
A: [vrolijk] Maar je wilt toch niet jouw eigen grafsteen betalen?
HJ: [schiet in de lach] Nee, man, Arno. Ik doe het helemaal zelf….als klanten me bellen met een onmogelijke planning ga ik alles doen om het voor ze te regelen, ik haal de hele hut overhoop, iedereen in de stress…en mijn klant heeft geen idee. Als mijn collega’s me een vraag stellen laat ik alles uit mijn handen vallen en ga ze helpen…als mijn kinderen iets willen ga ik het direct voor ze regelen…als
A: [luid] STOP! NEE! STOP!
HJ: [verbaasd] Ja maar als..
A: HENK JAN! STOP! NEE! Wat ik zo mooi vind aan jou is dat je zo goed kunt vertellen wat je allemaal voor anderen doet….maar wat doe jij voor jouzelf? Op welke manier vraag jij mensen om hulp? Hoe zorg jij dat mensen eens ophouden met jouw belasten?
Henk Jan is stil, hij kijkt me aandachtig aan, hij wil iets zeggen, maar doet zijn mond weer dicht. Hij kijkt naar zijn handen en draait zich naar me toe, hij kijkt me vermoeid aan.
HJ: Kut Arno…
A: Helemaal eens!
HJ: Kut! Ik ben een moderne slaaf…en dat vind ik kut! Ik weet nog niet hoe, maar ik ga er mee stoppen…
A: [guitig] Ja, tuurlijk Henk Jan….geloof je het zelf?
HJ: [resoluut] Zoals ik zeg, ik weet nog niet hoe, maar dit ga ik stoppen!